Novel interviewt: Yasmin Hilberdink

Novel interviewt wekelijks inspirerende personen die maatschappelijke waarden toevoegen met hun werk. Deze week spreken we met Yasmin Hilberdink, oprichter van de eerste Strijkkwartet Biënnale Amsterdam.


Yasmin organiseert al jarenlang kamermuziekconcerten, en strijkkwartetten zijn haar grote liefde. Van 27 januari t/m 3 februari 2018 staat het Muziekgebouw helemaal in het teken van de allereerste editie van het nieuwe festival, en is Amsterdam een week lang wereldwijd the place to be voor strijkkwartetten en componisten, liefhebbers en nieuwsgierige luisteraars. Wij spraken Yasmin over de schoonheid van het strijkkwartet – de poëzie onder de kamermuziek – en de uitdaging deze uit te dragen naar een nieuw publiek.


Door Josien Verwoerd


Wat zijn jouw verantwoordelijkheden binnen de organisatie?


(lacht) Alles! Officieel ben ik algemeen en artistiek directeur van Strijkkwartet Biënnale Amsterdam, maar omdat ik het van grond af aan heb opgericht, en er ook geen vergelijkbare organisatie bestaat in de wereld, hou ik me met alle vlakken van de organisatie bezig. Het bedenken van plannen, het creëren van draagvlak, de programmering, financiering, de samenstelling van het team: ik volg alles van heel dichtbij, stuur overal een beetje bij, en geef overal mijn input aan.


Wat zijn momenteel urgente vraagstukken voor jullie?


We houden ons vooral bezig met twee vraagstukken. Het eerste is een inhoudelijk vraagstuk: het gaat dan met name om de vragen waaruit ook het idee voor dit festival is ontstaan. Met de organisatie van de Strijkkwartet Biënnale staan we stil bij de waarde van het strijkkwartet en onderzoeken we de betekenis en relevantie van dit genre binnen de klassieke muziek. Ook willen we overbrengen wat het strijkkwartet op sociaal, maatschappelijk, of zelfs politiek vlak kan vertegenwoordigen. De dynamiek in een strijkkwartet, hoe de musici samenwerken, de gelijkwaardigheid van de stemmen: dat heeft een bijzondere betekenis binnen de muziekgeschiedenis, maar kan ook gespiegeld worden aan andere belangrijke vragen. Hoe kunnen we deze relevantie vergroten, en hoe kunnen we de liefde voor dit genre daarmee verspreiden en daarmee de muziek weer meer leven inblazen?



Aan de andere kant is marketing voor ons een belangrijk thema. Er zijn uiteraard vele experts op het gebied van marketing, maar voor ons festival is het belangrijk een samenwerking te vinden met mensen die zich ook verbonden voelen met de muziek. Met iemand die de dynamiek van klassieke muziek begrijpt, de behoefte en rol van het publiek daarin, en die vanuit die inhoudelijke kant oplossingen kan vinden voor onze marketing-gerelateerde vraagstukken. Het bereiken van het juiste publiek, en dan met name het potentiële publiek, is binnen de klassieke muziek op dit moment een belangrijke, maar moeilijke kwestie. Hoe creëren we meer belangstelling voor deze muziek zonder het te vervlakken, zonder dat het ten koste gaat van de kwaliteit en de inhoud? Hoe betrek je potentiële liefhebbers bij het festival, als deze nog niet eerder een ontmoeting met klassieke muziek hebben gehad?


Wat is volgens jou een potentieel nieuw publiek voor klassieke muziek?


Ik denk dat ikzelf een heel goed voorbeeld ben: ik kom niet uit een muzikale familie, ik heb geen instrument bespeeld, ik ben geen musicus, ik heb geen muziekwetenschappen gestudeerd, en toch ben ik op een bepaald moment naar concerten gegaan. Dat was min of meer toevallig, maar daar is voor mij de liefde ontstaan. Dan hoor je mooie muziek en denk je, ‘dit wil ik nog een keer beleven’, en zo begint er een ontdekkingstocht voor jezelf. Maar hoe kunnen we zo een ‘toevallige’ ontmoeting creëren waaruit verdere interesse kan groeien? Vaak wordt hierom bij nieuwe concepten voor klassieke muziek de muziek zelf vervlakt, om de drempel te verlagen, in allerlei multimedia cross-overs of andere bijzondere formules. Maar ik wil dicht bij de kern van de muziek zelf blijven, en mensen een ervaring bieden waar ze zelf dieper in willen duiken.



Welke waarde hoop jij met dit werk toe te voegen aan de maatschappij?


Ik wil bijdragen aan het verspreiden van de schoonheid van deze muziek. Die schoonheid ligt met name in het vakmanschap, en de excellentie waarmee het gespeeld wordt, maar ook in de puurheid daarvan. Een strijkkwartet is niet overdonderend of overweldigend als een orkest, maar draait om het gevoel dat het teweeg brengt bij het publiek. Zonder iets van muziek af te hoeven weten, voel je namelijk aan hoe deze muziek over heel veel kennis en een intense samenwerking gaat. Door de kleine, intieme bezetting van een strijkkwartet maak je van heel dichtbij de interactie tussen de musici mee: hoe ze elkaar aankijken, hoe ze samen ademen, hoe ze samen bewegen en hoe die harmonie tot stand is gekomen door jarenlange oefening en toewijding. De impact die zulke pure schoonheid kan hebben op een publiek is iets wat ik naar buiten wil brengen, wil delen.


Van welke changemaker kunnen we wat jou betreft nog wat opsteken?


Dan komen twee namen bij mij op: de eerste is Hans-Ulrich Obrist, een curator, die zou ik heel graag een keer willen ontmoeten. Volgens mij ziet hij zichzelf niet zozeer als een curator, niet als iemand die met zijn eigen visie, smaak, of voorkeuren een expositie bepaalt. In plaats daarvan is hij in een permanente dialoog met de kunstenaars zelf, en geeft hen de ruimte om dingen te verwezenlijken die zij anders misschien niet zouden doen, niet alleen in hun werk maar ook in de presentatie daarvan. Zo hoeft kunst bijvoorbeeld niet langer in een museum gepresenteerd te worden, en Obrist benadrukt dat de plek, de ruimte van een presentatie ook bij de beleving hoort.


Daarnaast zou ik heel graag een keer met Peter Sellars willen werken, hem willen vragen wat hij met een strijkkwartet zou doen. Hij is een theaterregisseur die bekend staat om de unieke wijze waarop hij toneelstukken en opera’s op het podium plaatst. Ik ben heel erg nieuwsgierig naar hoe hij een strijkkwartet, het ensemble en haar muziek, in een ruimte of op het podium zou plaatsen, en hoe hij met de driedimensionale ruimte zou spelen.


Ik vind deze makers ‘changemakers’ omdat zij binnen hun genre heel veel veranderd, omgedraaid, en op z’n kop gezet hebben. Ik vind hun zoektocht naar het niet gedefinieerde, door kunstvormen anders te bekijken en nieuwe vragen te stellen, heel spannend en ik denk dat dit ook voor het strijkkwartet nodig is.


Meer weten over de eerste Strijkkwartet Biënnale Amsterdam? Ga naar sqba.nl.


Lees hier meer over Novel's samenwerking met de Strijkkwartet Biënnale Amsterdam.


Nieuwsgierig wat Novel voor U kan betekenen om een nieuw publiek te bereiken? Neem dan contact op met Maurice.